Geen van tevoren uitgekiende drempels en parkeerplaatsen. Nee, gewoon hier en daar een hoop zand onder het asfalt. Een dorp van 1500 inwoners met een dokter, een kapper, een slager, een bakker, een supermarktje, een bar restaurant en een hotel. Kom daar eens om in Nederland! Het kan dus wel hè? Het is dus best mogelijk om in een dorp allerlei winkels te hebben. Aan de andere kant zijn er in Spanje ook dorpen die helemaal leeg staan en die je voor niet al teveel geld in hun geheel kunt kopen.  Ooit was dat in Frankrijk het geval…nu in Spanje.

Mijn huis ligt aan een doodlopende straat die Els Clotets heet, Catalaans voor “De Gaatjes”. Waarom je een straat zo noemt is mij een raadsel. Het huis ligt ook  tegen een berghelling en heeft ene dakterras. Dat heeft het grote voordeel dat ik vanaf het  terras over het dorp uit kan kijken, ik kan dan zien of de mensen wel aan het werk zijn enzo. Goed als daar iemand op let. Bovendien zie ik vijf kilometer verder de boerderij van mijn  dochter en schoonzoon liggen. Helaas kan ik op die afstand niet bekijken wanneer daar de gordijnen opengaan.

Schrijven en regisseren ga ik daar. Heel veel schrijven en als ik wil loop ik de deur uit tegen de berg achter mijn huis op en dan zit ik zo maar 500 meter hoger. En dat is mooi…. Als het tegenzit krijgt het luieren de overhand  en dan komen mijn boeken nooit af. Daar zou ik dan weer niet echt blij mee zijn. Dan had ik beter in Alphen kunnen blijven voor het dagelijks “gebruik”.

In Guardiola de Font Rubí  is ook het gemeentehuis van de gemeente Fomt Rubí . Ik heb erover gedacht om raadslid te worden in die gemeente maar dan moet ik eerst Catalaans leren. Met Spaans kom je in de raad daar niet aan de slag.  Zoiets als een Spanjaard die Fries gaat leren. Nou ja, we zullen wel zien…en Alphen…nou daar kom ik nog wel vaak hoor. Eens een Alphenaar, altijd een Alphenaar.

Sinds een jaar of twintig wedijveren gemeenten met elkaar om de best mogelijke communicatievoorzieningen te hebben. Ambtelijke en bestuurlijke oogjes zijn daarbij gericht op de digitaliteit. Dat geldt trouwens niet alleen voor gemeenten maar ook voor andere overheden.Of de overheid daarmee goed gokt, daarover kun je van mening verschillen. Vooroplopen bij het gebruik van nieuwe technieken. Met alle risico’s van dien zoals nu blijkt bij het gezeur met OV-chipcards enzo.

Maar goed, de gemeenten dus. Onze gemeente doet daar naar hartenlust aan mee maar als communicatiedeskundige moet je daarbij geregeld het voorhoofd fronsen. Communicatie is in de eerste plaats immers iets van nauwkeurigheid en doordachtheid. Veel minder gaat het om efficiency, integendeel, efficiency kan juist verstorend werken op de communicatie. Het gaat er niet alleen om dat de zender al zijn boodschappen netjes voor ogen heeft en dat de eventuele reacties overzichtelijk binnenkomen. Veel belangrijker is het nog dat uitgezonden boodschappen begrijpelijk en op orde overkomen bij de ontvangers.

De automatisering bedreigt dat. Het leidt tot verdomming, onoplettendheid omdat alles zo snel en gemakkelijk gaat, dat je gemakkelijk zaken over het hoofd ziet. Ik heb daar zelf ook last van. Zo stuurde ik een uitnodiging aan Rijnwoudse raadsleden waarin stond dat alle raadsleden van Boskoop welkom waren. Gelukkig kon ik daar een gecorrigeerde boodschap achteraan sturen maar slordig was het.

Nu beschik ik niet over een heel team van mensen die teksten nalezen en nog eens controleren en ik zie wel eens iets over het hoofd. Daarmee wil ik het niet goedpraten maar er zit wel een belangrijke oorzaak van dit soort fouten in. De snelheid van verzenden is ook een belangrijke oorzaak. Had ik niet een tweede boodschap er achteraan gestuurd naar een ander, dan had ik het niet opgemerkt.

Op 7 december 2011 ontvingen wij een brief van de gemeente waarin stond dat de bestratingswerkzaamheden in onze buurt waren afgesloten, iets wat wij zonder die brief natuurlijk niet zouden hebben opgemerkt. Voorts schreef men ons dat er ondergrondse vuilcontainers waren geplaatst voor het restvuil. De locatie was niet aangegeven en vooral de oudere buurtbewoners hadden er moeite mee. Nu zou ik daar heel flauw over kunnen doen maar dat is niet nodig. Het mooiste komt nog.

Let goed op de datum van verzending. De brief vermeldde dat wij onze bruine containers voor restvuil op 13 oktober 2011 gratis konden laten wassen aan de straatkant. Daarna zouden zij een nieuwe functie krijgen. En ja, daarin zit een Harry Pottermoment. Op 7 december bericht over iets dat op 13 oktober van hetzelfde jaar moet gebeuren.

Slordig…slordig…slordig en dat zou je als gemeente niet moeten willen. Natuurlijk is het mogelijk om een correctiebrief testuren maar de schade is veel ernstiger. Wie slordig is in de communicatie met haar burgers, wekt de indruk het eigenlijk niet zo belangrijk te vinden. Als de mensen niet opletten wat de computer doet…verdwijnselt de communicatie in de afvalcontainer…

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

Http://badplaatsalphen.wordpress.com

Er doet een gerucht de ronde. Cultuur kost alleen maar geld en het is de hobby van een kleine, linkse, minderheid. Uit wetenschappelijk onderzoek, en dat is in onze samenleving toch heilig op een paar uitzonderingen na, blijkt die opvatting op kletspraatjes te berusten.

Cultuur heeft de warme belangstelling van tweederde van de jongeren. Een kwart van de jongeren houdt zich op creatieve wijze bezig met entertainment, dat wil zeggen dat ze bijvoorbeeld rappen op het podium of….ook…klassieke muziek spelen op een saxofoon. Alles voor publiek. Eén op de vijf jongeren komt geïnteresseerd kijken en ongeveer evenveel jongeren zijn ondernemende cultuurfan, jongeren die hun leven vullen met cultuur, opslokken alsof zij SpongeBob zijn. Bijna eenderde van de jongeren moet niets van cultuur weten…meestal laag opgeleide jongeren en , ja…daar blijkt het dan wel weer uit: cultuur is een elitezaak.

Heel moeilijk om iedereen bij die elite te betrekken is het trouwens niet. Uit een belastingplan van enkele jaren geleden bleek dat de gemiddelde Nederlander een maatschappelijke inkomensgrens kent. Die ligt ongeveer op twee keer modaal. Boven dat inkomen wordt het streven naar meer inkomen aanmerkelijk minder. Men vindt het “genoeg”. Er is in zo’n geval ook voldoende geld om te besteden, bijvoorbeeld aan cultuur.

Lage inkomens gaan over het algemeen helemaal op aan de dagelijkse problemen zoals eten, school en meer van dat getreutel, waaronder een plasma tvscherm van de mediamarkt. Voor leuke dingetjes is er verder weinig geld en dan is het ook maar beter om net te doen of er niets is…hup, daar gaat de cultuur. Oplossing: laat de mensen meer verdienen, dat heb ik altijd al gezegd. Maar…er is misschien ook een andere oplossing.

Wie naar deze cijfertjes kijkt en bezig is een cultuurhuis te bouwen, zou zich even achter het oor moeten krabben. Dat cultuurhuis zou toch ene prachtige functie krijgen als het aan cultuurfans, creatieve entertainers en geïntersseerde toeschouwers volop plaatsbood? Juist die entertainers kunnen misschien ene sleutelrol gaan spelen. Als zij de kans krijgen hun toeren naar hartenlust uit te leven, dan volgen mogelijk ook de vriendjes uit gezinnen waar geen dubbel modaal inkomen bestaat: die laagopgeleiden die u cultuurmijder zijn. Want ja, vriendjes zijn vriendjes en iets blijft er op de lange duur altijd van hangen. Kortom: zet het cultuurhuis in om een einde te maken aan het fabeltje dat culotuur voor de elite is. Ja, dat kunnen we!

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

06-29 55 74 52

Als een wethouder begint over het bouwen van een Cultuurgebouw, doet dat dus al heel gauw bij velen de haren recht overeind staan. Toch is dat helemaal niet nodig want bemoeienis van de overheid met cultuur kan wel degelijk een positieve uitwerking hebben. Vooral rond cultuur kunnen vaak rare mantra’s bestaan. Zo vertelde een Alphense schilder mij ooit dat hij in zijn tijd op de kunstacademie niet figuratief mocht schilderen en al helemaal geen portretschilderingen mocht maken. De reden? In NaziDuitsland was die figuratieve kunst veel teveel bon ton! En dan maar beweren dat de overheid dwingend optreedt in de cultuur. Veel te vaak blijken de cultuurgiganten dat zelf te doen!

In het Alphense geval draait het om een onderkomen waarnaar een aantal culturele instellingen al heel lang zit uit te kijken. Niet per sé in de vorm van een gezamenlijk cultuurpaleis zoals de overheid nu voorstelt maar wel voor wat betreft de opening van faciliteiten. De overheid probeert aan dat verlangen tegemoet te komen door een instituut neer te zetten dat ook als cultuurtempel herkenbaar is, de buitenkant dus. Dat kost iets meer maar de logica is aanwijsbaar. Dat het gebouw ook drie directiekamers moet bevatten omdat er drie grote instellingen in zitten, wordt al weer iets discutabeler. Moderne voorzieningen maken het immers heel goed mogelijk een directiekamer te delen: het zou ook symbolisch mooi zijn: de directiekamer van het cultuurgebouw. Dat staat voor samenwerking.  Een soort heilige drieëenheid in één ruimte. Dat bijt elkaar niet, mag je hopen.

Het verzet tegen het cultuurgebouw draait vooral om geld, verspilling in deze tijd van crisis. Laten we wel wezen, de crisis is een product van verspilling, van lening in het wilde weg, maar niet de veroorzaker. In crisistijd is het prima te investeren in voorzieningen die het belang van een breed publiek dienen. Het gezanik om het geld is typisch oud-Hollands zuur. Endemische boekhouderskletspraat die ook altijd wordt gebruikt als het om het koningshuis gaat.

Maar…totnogtoe gaat het alleen maar over de vorm. De grote vraag is: wat willen we met zo’n cultuurgebouw? Politieke partijen behoren daar een helder beeld bij te hebben maar dat ontbreekt grotendeels. Veelal komen ze niet veel verder dan: het moet een ontmoetingsuimte voor de Alphenaren worden. Nou, dat klinkt wel zo oecumenisch dat je bijna de cultuur zou afzweren. Wie heeft er behoefte aan de ontmoeting met anderen? In deze tijd keren mensen zich juist steeds meer van elkaar af.

Ik zal de laatste zijn om het belang van de ontmoeting te ontkennen maar het kan niet als letterlijk zaligmakend argument gebruikt worden. Daarvoor is het te slijmerig.  Het zou mooi zijn als politieke partijen voor de verandering nog eens in de oude doos met beginselen doken en daar een goed argument uithaalden. Als een cultuurgebouw bijdraagt aan de aantrekkingskracht van cultuur voor bredere groepen van de bevolking,  dan kom je een beetje in de sfeer van de sociaaldemocratische volksverheffing. Daar is niets mis mee. Als je het cultuurgebouw maakt tot podium voor kunstenaars om zich in alle vrijheid, zonder beperking te uiten, als iedereen daar op elk gewenst moment zijn  of haar creativiteit ten toon kan spreiden, dan krijgt het een meer liberale inslag. Ook niks mis mee.

Als politicus behoor je een beeld te hebben van dat wat je nastreeft, niet uitsluitend naar de vorm maar juist vooral naar de inhoud. Mocht het cultuurgebouw voldoen aan alle eisen die zo’n beeld stelt, dan kan het nauwelijks te kostbaar zijn want dan gaat het een belangrijke maatschappelijke rol vervullen. Wie denkt dat de inhoud van zo’n gebouw van meet af aan kan voldoen aan de speerpunten van elke politieke partij, is een zwever. Politiek is het najagen van politieke idealen en niets anders. het is onmogelijk alles en iedereen tevreden te stellen. Stel dus tenminste de eigen achterban tevreden.

Eern sociaaldemocratische wethouder zou, wat mij betreft, een sociaaldemocratische inhoud aan het cultuurgebouw moeten geven. Misschien ergeren de coalitiepartners zich daaraan maar die krijgen dan op ander terrein weer hun zin. Zo werkt de democratie en niet anders…

Tot sterkte,Kaj Elhorst

Http://badplaatsalphen.wordpress.com